håye [f.n.] '''1''' [[Motî:rîlêye|rîlêye]] di bouxhons, sovint rtaeyîs, ki recloyèt on tchamp. L' ivier a sovint djowé ås mayes ; Asteure, il èva hinkeplink il èva ådtriviè des håyes Mins il a pierdou totes ses kinkes ([[G. Havelange]]). Les håyes ridoxhèt d' årdispenes. On dit eto: [[Motî:håbe|håbe]]. F. haie. >> taper l' cote sol håye: a) cwiter les ôres, tot djåzant d' on curé, d' ene beguene. F. se défroquer. b) rinde si demission, tot djant d' on politikî u d' èn ôte responsåve. F. rendre son tablier. >> Sôte, Mirôre, houte des håyes et des bouxhons: kimande des macrales a leu ramon, po k' i les emoenne dins les airs. '''2''' rîlêye d' ôte tchoi. Ene håye di brikes. I metént les frexhès brikes a håye por zeles souwer divant d' aler å for [[Motî d' Bastogne]]. F. rangée. '''3''' bwès k' on-z î va côper des åbes. Il a metou ene håye a blanc. Ene boune håye, ça dene ene coide di bwès a l' åre ([[Motî d' Bastogne]]). On dit eto : [[Motî:rasse|rasse]], [[Motî:taeye|taeye]], [[Motî:virêye|virêye]]. Loukîz a : [[Motî:hé|hé]]. F. bois, bosquet, futaie, taillis. >> Våt mî èn oujhea e s' mwin ki deus sol håye: våt mî wai d' tchoi k' on-z a ki bråmint d' tchoi k' on a nén co, et k' n' årè motoit måy. Franwal: ahåyant po: F. un tien vaut mieux que deus tu l'auras. >> Les håyes et les bouxhons schoûtèt: dijhêye po k' on s' dimefeye di çou k' on dit, k' i gn a des djins kel pôrént ôre, et vos fé do toirt. Franwal: ahåyant po: F. Les murs ont des oreilles. Etimolodjeye : [[vî lussimbordjwès]] "''hagja''" (minme sinse), [[datåcion des vîs mots walons|1100]]. | hayon [o.n.] 1. [[Motî:bwejhêye|bwejhêye]]. Loukîz a: [[Motî:håyner 2|håyner]]. F. paravent, abri, coupe-vent. 2. [[Motî:botikea|botikea]] d' on martchotea, waeranteye pa ene bwejhêye, la k' il î vind ses martchandijhes al tere. Loukîz a: [[Motî:håyner 1|håyner]]. F. échoppe. 3. pitite barake sins meurs,djusse avou des bwejhêyes. Loukîz a: [[Motî:cahoute|cahoute]]. Loukîz a: [[Motî:Les Hayons|Les Hayons]]. F. hutte. Etimolodjeye : [[cawete -on]] | hayete [f.n.] pitite håye, pitit bwès. >> A hayete: no d' ene plaece di [[Motî:Mårcin|Mårcin]] Etimolodjeye : [[cawete -ete]], avou [[candjmint d' voyale]]. Parintêye: * [[Motî:håyî|håyî]] * [[Motî:håyner 2|håyner]] (mete des håyes) * [[Motî:ehåyî|ehåyî]] Mots d' aplacaedje: * [[Motî:a des håyes|a des håyes]] Omonimeye : * [[Motî:håye 2|håye 2]] ---- * [[håye|Dipus d' racsegnes so les håyes po retourer les tchamps, dins les cortis, evnd.]] * [[taeye (di bwès)|Dipus d' racsegnes so les håyes (taeyes di bwès)]] * [[håye (toponimeye)|Les nos d' plaeces del Walonreye avou "håye", "hayete", "hayon"]]