påter [f.n.] 1. priyire catolike, ki cmincive e latén pa "Pater noster". Ki vloz vs ki dj' fwaiye tot seu, e stå, minme li djoû do Noyé a meynute ? Dijhans ene påter so les doze côps, po k' les biesses ni fouxhénxhe nén emacralêyes (J. Lahaye). F. Notre-père. 2. tolminme kéne priyire. Vos diroz ene pitite påter por mi. F. invocation, oraison, prière. >> dire ses påters: a) dire ses priyires. F. faire ses dévotions. b) ronfler (po ene djin, po on tchet). Li tchet dit ses påters cwand dj' el caresse padrî les orayes. rl a: [[Motî:soyî|soyî]] do bwès. F. ronfler, ronronner. >> kinoxhe ene sacwè come ses påters: el foirt bén cnoxhe. F. par cœur. >> aveur ene åmen po tchaeke påter: todi aveur ene pîce po mete e trô (aveur response a tot). >> påters di pourcea; u: di tchén u: di borike: laids mots, djuraedjes, traitaedjes. Les femes les ratindént, come di djusse, po lzès docsiner avou des påters di borike (J. Calozet). F. insulte, injure >> aveur des påters di pourcea (di tchén): si fé regrawyî, si fé gueuyî. >> I ndè sait dipus ki s' påter: i cnoxhe bråmint des cayets, rapoirt ås macralreyes. >> si stitchî el påter mågré Diu: ès vini tchôker en ene plaece k' on vôreut bén ki vos n' serîz nén. F. jouer les intrus. Disfondowes: pâtêr, pautêr. Etimolodjeye: calcaedje do latén d' eglijhe "pater" (pere). | påterner ([[Codjowaedje tchicter|codjowaedje]]) I. [v.s.c.] dire des priyires. Ele påternéve a grands côps avou s' tchaplet, divant li statowe d' on sint (G. Lucy). Cwand les vîs ndè vont onk padrî l' ôte, Kécfeye bén k' i påternèt onk po l' ôte (R. Hostin). F. prier, faire ses dévotions. II. [v.c.] dire (ene priyire). Po nos rmerciyî, li vî rôlî a påterné kékès åvés. F. marmonner. Disfondowes: pâterner, pauterner, pâternè. | påterniker ([[Codjowaedje viker|codjowaedje]]) [v.s.c.] påterner, sins rén comprinde a çk' on dit. I påternikéve tot lijhant s' breviaire. Li 27inme djoû do ramdinne, les Muzulmans påternikèt tote li nute. F. rabâcher, débiter des prières. Disfondowes: pâterniker, pauterniker, pâternikè. Etimolodjeye: bodje "påter", cawete -iker. | påternaedje u påternicaedje [o.n.] priyire k' on dit biesmint, et toltins; rl a: [[Motî:oremusse|oremusse]]. F. bigotisme, bigotterie. | påterneu u påternikeu, se [o.f.n.] li ci (cene) ki påternêye, ki påternike. rl a: [[Motî:magneu|magneu]] d' Bon Diu. F. bigot(e).