peler I. [v.c.] 1. rissaetchî li pelete (canadas). F. peler, éplucher. 2. [[Motî:schoircî|schoircî]]: a) rissaetchî li [Motî:pea|]]. F. dépiauter, dépouiller, dépecer, écorcher. b) rissaetchî li [[Motî:schoice|schoice]] (tcheneas). F. écorcer. 3. (imådjreçmint) taper so les niers di (ene sakî). >> Ti m' peles les coyes (måhonteus) u ti m' peles les coisses u to m' les peles: to m' tapes so mes niers. II. si peler [v.pr.] trover l' tins long. Etimolodjeye: viebe fwait sol bodje "pea"; rl a: [[Motî:veler|veler]], [[Motî:resteler|resteler]]. | pelé, êye I. [o.f.n.] 1. sins tchveas. >> gn aveut k' troes pelés et deus tondous: gn aveut waire di djins. II. [addj.] k' a stî pelé. >> pelé cokea u: pelé vea: djeu d' cwårdjeus, tot biesse, ki s' djouwe a deus, tchaeconk tape ene cwåte, et c' est l' ci k' a l' pus grosse ki ramasse; cwand c' est l' minme cwårdjeu, c' est bataye, on rdjouwe li cwåte d' après. III. pelêye [f.n.] poenneuse samwinne. | pelaedje [o.n.] no d' fijhaedje et no di çou k' est fwait (accion eyet si adierça) pol viebe "peler". | peleu, peleuse u pelresse [o.f.n.] li ci (cene) ki pele (ene sacwè). | pelete u pelote [f.n.] Li pea des [[Motî:crompire|crompires]], des fruts, evnd k' on stî pelêyes. F. pelure. >> Li pelete ni fwait nén l' canada: i n' si fåt nén fiyî a çou k' on voet; i fåt rwaitî çou k' ene djin våt dins l' fond. F. l'habit ne fait pas le moine. crompires el pelote: crompires cûtes sins peler. Disfondowes: pèlète, pèlate, pèlote. | pelant, e [addj. & o.f.n.] ki vs pele tofer les coisses. rl a: [[Motî:taenant|taenant]], [[Motî:hodåve|hodåve]], [[Motî:hodisse|hodisse]], [[Motî:hodant|hodant]], [[Motî:haemåve|haemåve]]. F. importun. | pelåjhe [f.n.] såjhon k' on pele ås [[Motî:tchenea|tcheneas]], cwand i cmince a fé tchôd, inte li fnå et l' awousse. Coinrece Payis d' Lidje. | pelinne [f.n.] 1. pelåjhe. Il alént al pelinne e France. 2. (cwårdjeus) schita (pitite cåte). Dji n' a ki totes pelinnes e m' djeu ! (J. Haust). Disfondowes: pèlin.ne, pèlène. | peloe [o.n.] 1. usteye po peler les crompires. 2. usteye po schoircî les åbes. 3. boket del tcherowe ki pele li tere, pitit [[Motî:schî|schî]]. Disfondowes: pèleu, pèlwè, pèloû, pèlû. | pelin [o.n.] linne saetcheye foû del pea d' ene crevêye berbi. | pelake I. [addj. purade padvant & o.f.n.] 1. pelé (ki n' a pupont di tchveas). Li crapåde k' est pelake mete ene sipesse perike ([[Ovide]] ratourné pa [[F. Duysinx]]. rl a : [[Motî:tchenou|tchenou]] F. chauve. 2. ome k' on voet evi. >> on n' î rescontere ki çou k' i gn a d' fén dins ene banslêye di pelakes: gn a la k' les [[Motî:rénnvåt|rénnvåt]]. II. [f.n.] fene coûtche. Gn aveut ene pelake di nive. On dit eto: pelete. Etimolodjeye: [[cawete -ake]]. Omonime: * [[Motî:Pelinne|Pelinne]] (no d' viyaedje) Mots d' aplacaedje: * [[Motî:pele-xhoshin|pele-xhoshin]] Mots parints: * [[Motî:pelozea|pelozea]]