[[Imådje:take.jpg|thumb|ene take]] 
[[Imådje:belplaece.jpg|thumb|tchambe al take (li bele plaece)]]

<FONT COLOR="#ff0000"><B>take</B></FONT> [f.n.] 

<B>1.</B> grosse plake di [[Motî:scroufier|scroufier]], sovint avou des dessins scultés dsu, metowe dressêye dins on trô do meur di l'&nbsp;aisse dins les måjhones walones did dinltins, et insi ki tchåféve li bele plaece, avou. <I>Dins les anêyes 1960, les vîwarîs ricwerént les takes, ki les djins vindént pacô po ene crosse di pwin.</I> 
<FONT COLOR="#0000ff">>>&nbsp;tchambe di take;</FONT> u : 
<FONT COLOR="#0000ff">>>&nbsp;tchambe al take;</FONT> [[Motî:bele plaece|bele plaece]]. <span lang=fr>F. salon.</span> 

<B>2.</B> (mot d' houyeu) divant k' i gn åye des rays ezès fosses, tchaekene des grossès plakes fijhant on plantchî wice ki les [[Motî:berlinne|berlinnes]] rôlént. 
<FONT COLOR="#0000ff">>>&nbsp;plat d' takes</FONT> u <FONT COLOR="#0000ff">pavé d' takes</FONT> u <FONT COLOR="#0000ff">plantchî d' takes:</FONT> tacaedje. <I>Dinltins, gn aveut des plantchîs d' takes ki la wice ki les berlinnes si dvént schåyî (candjî d' voye).</I>
<FONT COLOR="#0000ff">>>&nbsp;take e cour:</FONT> take cåvlêye å mitan, come on cour. 

<B>3.</B> tote grosse plake di fier et di fonte. <I>Dj' elzès voeyeu ki sôdént les takes å chalumo, po fé les meurs do depot d' petrole.</I> 

[[Imådje:tacaedje.jpg|thumb|tacaedje: take e cour å coron d'&nbsp;ene dobe voye (dessinaedje da [[Achille Vancalsteren]], divins: 
<span lang=wa-fell>Yû pol djoû</span>, <span lang=fr><I>Vocabulaire wallon du mineur carolorégien</I></span>, Ed. do Bourdon).]] 

| <FONT COLOR="#ff0000"><B>tacaedje</B></FONT> [o.n.] 

<B>1.</B> (mot d' houyeu) plaeces, so les voyes des [[Motî:berlinne|berlinnes]], wice k' i gn aveut des takes al tere. <I>Dinltins, gn aveut des tacaedjes ki la wice ki les berlinnes si dvént schåyî (candjî d' voye).</I> 

<B>2.</B> sipesse coviete di fier des [[Motî:oujhene|oujhenes]], des [[Motî:fuzêye|fuzêyes]], des [[Motî:tank|tanks]], evnd. <span lang=fr>F. revêtement métallique, blindage.</span> 

<B>3.</B> (imådjreçmint) solide soûmint po ene idêye, on pordjet. <I>Les areyopoirts walons, c' est on tacaedje po diswalper l' Walonreye, et po dner des plaeces ås Walons</I> (rat. pa [[Lucien Mahin]]). <span lang=fr>F. base solide, fondement.</span> 

| <FONT COLOR="#ff0000"><B>tacot</B></FONT> [o.n.] viye u mwaijhe [[Motî:oto|oto]]. On dit eto: [[Motî:tcherete|tcherete]], [[Motî:zénk|zénk]]. <span lang=fr>F. tacot.</span> 

== Etimolodjeye et tcherpintaedje ==
;take : [[calcaedje di l' almand|almand]] coinrece <span lang=de>"tak", "taken"</span> (plake di feu e l' aisse).
;tacaedje : [[cawete -aedje 2]] (aclapêye a on no). 
;tacot : [[cawete -ot]].

== Disfondowes ==
;tacaedje : <span lang=wa-feller><FONT COLOR="#800080">takèdje</FONT>, tacâdje, tacadje.</span>

== Hårdêyes divintrinnes == 
* [[feu e l' aisse|Dipus d' racsegnes so les takes di tchminêyes]]
* [[houyire|Dipus d' racsegnes so les tacaedjes dins les houyires]]