tchôd, tchôde I. [addj]. 1. k' a ene hôte timprateure. Cwand l' vint vént d' l' Ess, i fwait setch et tchôd e l' esté eyet setch et froed e l' ivier ([[M. Anselme]]). >> tini les pîs tchôds a ene sakî: lyi rinde vizite po-z awè åk di leye. Il aléve a Brussele po tni les pîs tchôds a ene viye matante, ene matante di souke ([[A. Laloux]]). >> fé tchôd: fé do solea, et on tchôd tins. >> fé tchôd a cure des oûs dvant l'ouxh: fé foirt tchôd. 2. ki garantixh do froed. On bea noû tchôd paltot; ene boune tchôde echêpe. 3. ardant po çou ki rwaite li seke. C' est ene tchôde, saiss, cisse-lale. >> tchôd lapén: ome ki n' tchicteye nén avou les feme. 4. novea (tot cåzant d' ene novele). C' est ene novele tote tchôde. II. [adv.] novelmint. >> dire ene sacwè tot tchôd tchôd: tot d' on côp, sins amoenner l' sudjet. F. brusquement, sans préparation. >> c' est do tchôd modou: c' est tot noû come novele. F. nouvelle toute fraîche . Disfondowes: tchôⁿd(e), tchoûd, tchôd, côd, e. | tchôde [f.n.] 1. paskeye k' a må tourné. S' i n' ramwinrixh nén di ç' tchôde ci, i gn a malice ([[Motî d' Ånvoye|ramexhné pa L. Léonard]]). F. mésaventure. 2. [[Motî:hisse|hisse]]. Il a hapé ene bele tchôde ! F. panique. 3. [[Motî:candôzer|candôzreye]]. F. caresse, mamour. >> si fé des tchôdes et des letchreyes: passer on moumint a s' candôzer. F. flirter. 4. såjhon k' on tchesse après l' ôte seke (po les biesses, et, rabaxhanmint u po rire, po les djins). F. chaleurs. >> esse al tchôde: esse el såjhon di rproduccion po les lives, les tchets. Dji voe dins les tchamps deus lives k' estént al tchôde; dji va rcweri ttossu vite èm fizik. >> deujhinme tchôde : termene del veye, inte 40 et céncwante ans, la k' on-z est co pus tchôd ki tins di s' djonnesse. Al deujhinme tchôde, on-z est co pus amoreus k' al prumire. 5. a) (mot d' verî) termene po do veule tchåfer al verreye; b) (mot d' marxhå) termene po on fier ki tchåfe el foidje divni ployåve. c) (pa stindaedje) long moumint. >> la ene tchôde: la on moumint. La ene tchôde k' on n' les aveut pus oyou ([[E. Lempereur]]). On dit eto: [[Motî:hapêye|hapêye]]. F. voilà tout un temps, ça fait un bail. Parintêye: * [[Motî:tchôdea|tchôdea]]. * [[Motî:tchôdire|tchôdire]]. * [[Motî:tchôdron|tchôdron]]. Minme sourdant etimolodjike (avou [[fornaiviaedje]] do bodje): * [[Motî:kixhåde|kixhåde]]. * [[Motî:tcholeur|tcholeur]]. * [[Motî:schôder|schôder]]. * [[Motî:schandeye|schandeye]]. * [[Motî:reschandi|reschandi]]. --- * [[tchôde|Dipus d' racsegnes sol tchôde des lives et des tchéns et tchets]] * [[deujhinme tchôde|Dipus d' racsegnes sol deujhinme tchôde (des djins)]]