vatche [f.n.] 1. frumele des [[Motî:bovrins|bovrins]]. Nosse vatche avent ene linwe houzêye et vni foû del gueuye (ramexhné pa [[L. Remacle]]). Les åbes, eyu çki dins l' esté, les vatches si metèt a l' ombe, les bouxhons, les hourêyes, tot çoula a candji avou l' niût ([[J. Fauconnier]]). I tnént ene pitite cinse : sacwants bounîs d' pasteure, troes cwate vatches et ene dijhinne di bedêyes ([[H. Matterne]]). Ses vatches estént télmint beles k' i gn aveut po-z acertiner k' elle estént pikêyes ås ormones ([[C. Denis]]). F. "vache". >> vatche [[Motî:torleuse|torleuse]]°. >> vatche [[Motî:prumioûle|prumioûle]]°: >> vatche laeçresse: tire di vatche di dene bråmint do laecea. Loukîz a : [[Motî:dineuse|dineuse]]. F. "vache laitière". >> tchén d' vatche: [[Motî:tchén|tchén]] ki wåde les vatches. F. "bouvier". >> i prind todi boû po vatche: i s' brouye so totafwait. F. "tout confondre". >> ostant boû k' vatche: sins saveur cwè, tot [[Motî:tchicter|tchictant]]. Après soper, i n' faleut nén palanter ostant boû k' vatche, la: vitmint al lampe avou ses cayîs ([[A. Laloux]]). F. "en traînant". >> On n’ distere nén les viyès vatches: on n’ rivént nén so les viyès istweres. On dit eto: c’ est totès viyès matenes. >> C’ est l’ fi del feye del vatche ki tosse: response a onk ki vs dimande li no d’ ene djin, et k’ vos nd avoz d’ keure. >>  fé on sospir come on pet d' vatche: [[Motî:somadjî|somadjî]] foirt. >> tourner a rén come el vatche Kernete:: [[Motî:amwinri|amwinri]] pår. >> on n' cåze nén d' ene floreye vatche s' ele n' a pont d' taetches; u : >> Gn a pont d' cabolêye vatche ki n' åye des taetches: on n' cåze nén d' ene sakî sins råjhon. F. "il n'y a pas de fumée sans feu". >> fé des iys come ene vatche ki ravize passer on trin: drovi des grands [[Motî:ouy|ouys]]. F. " écarquiller les yeux". >>  Cwand on vént d' å lon, les vatches ont todi des gros [[Motî:pés|pés]]°. >>  Guere del vatche: guere e payis walon åtoû d' Cînè, el Moyinådje, di cåze d' ene vatche. >> Maladeye des sotès vatches: sôre di maladeye nierveuse des vatches. 2. [[Motî:bisteu|bisteu]]. On dit eto: [[Motî:biesse 2|rodjès biesses]]. F. "bétail". >> martchand d' vatches: martchand d' bisteu. Bref, totes les djins, minne les martchands d' vatches estént divnous oniesses ([[E. Gillain]]). F. "marchand de bestiaux". >> betråle di vatche: betråle po dner å bisteu (et nén po do souke). F. "betterave fourragère". | vatchî, vatchresse [o.f.n.] li ci (cene) ki wåde des vatches. Li vatchî sondje, tot rloucant ses vatches "Mi, dj so ene sakî, ti, t' es des biesses" ([[L. Warnant]]). F. "vacher". >> Li ptite vatchresse: tite d' on live da [[Louis Piron]]. == Mots d' aplacaedje == * [[Motî:Pwelvatche|Pwelvatche]] * [[Motî:vatche-et-veas|vatche-et-veas]] == Hårdêyes divintrinnes == * [[bovrins|Dipus d' racsegnes so les vatches]] * [[Guere del vatche|Dipus d' racsegnes sol guere del vatche]] * [[Li ptite vatchresse (arimeas)|Dipus d' racsegnes sol live "Li ptite vatchresse"]] * [[Maladeye des sotès vatches|Dipus d' racsegnes sol maladeye des sotès vatches]] * [[tchén d' vatche|Dipus d' racsegnes so les tchéns d' vatches]] [[Categoreye:Motî]]