{{Wiccionaire-motî|wårder}} wårder ([[Codjowaedje wårder|codjowaedje]]) [v.c.] 1. èn nén taper evoye. C' est ene feme ki wåde totafwait. F. garder, conserver. 2. èn nén candjî. Wårdans nosse lingaedje et nosse tuzance. 3. riwaitî a (des efants). C' est mi ki lyi vneut wårder ses efants cwand il alént å restorant. rl a: [[Motî:Die-wåde|Die-wåde]]. F. garder, surveiller. Parints: [[Motî:rawårder|rawårder]], [[Motî:forwårder|forwårder]]. Disfondowes: waurder, wârder, wârdî, wardè, aurder, haurder, aurdè. | wåde [f.n.] 1. [[Motî:waerantixhaedje|waerantixhaedje]] d' ene sakî ki vs wåde. Al wåde di Diu et sint Lambiet. F. garde. >> n' aveur wåde di: èn poleur må di: I drouve on ptit coutea d' potche et atake påjhûlmint a peler ene orandje. I oistêye li pelote djusse comifåt: ni trop tene, ni trop spesse. I n' a wåde do leyî del blanke pule, la k' si stoumak a målåjhey el didjerî ([[J.P. Dumont]]). F. n'avoir garde de. 2. longowe boesse k' on mete ene fene sacwè ådvins, pol bén wårder. F. écrin, étui, fourreau, gaine, housse. | wårdeu, wårdeuse u wådresse [o.f.n.] li ci (cene) ki wåde (ene sacwè, ene sakî). Les dierins Francès si fjhèt touwer po l' oneur. Li Rwè d' France s' a såvé avou ses wårdeus ([[A. Schmitz]]). A ç' moumint la, on-z a etindou criyî dins l' prumire coû do tchestea; les wårdeus houplént: "ås Leus ! ås Leus !" ([[G. Lucy]]). Gn ava on novea hoûlåd ki nos oblidja a rintrer dins les cåves di tchampagne Mercier, schavêyes dins l' rotche; mins gn aveut la des wårdeus ki nos disfindént d' aprotchî des botayes ([[E. Pècheur]]). rl a: [[Motî:gåre 2|gåre]], [[Motî:gardyin|gardyin]]. F. garde. >> wårdeu d' bwès: [[Motî:gåre 2|gåre]] forestî. F. garde forestier. >> wårdeu d' tchesse: gåre ki rwaite ås djibîs dins ene tchesse. F. garde-chasse. >> wårdeu(se) d' otos, di bastimint: djin ki dmeure dilé ls otos, dins on bastimint pol wårder. F. gardien(ne). Ele s' aveut metou bén voltî a djins å hamtea, aprume avou l' famile do wårdeu do depot ([[L. Mahin]]). >> wårdeu(se) di muzêye: mwaisse d' on muzêye. F. conservateur. >> wårdeu(se) å cadasse: chef å cadasse. F. conservateur foncier. >> wårdeu(se) d' efants: li ci (cene) ki va wårder les efants des djins. Ingl. baby-sitter. >> wårdeuse di påpåds: li cene ki wåde des ptits påpåds dins ene måjhon esprès. F. puéricultrice. | wårdoe [o.n.] plaece wice k' on wåde ene sacwè. Il ont fwait on wårdoe des pådjes sicrîtes e walon sol Daegntoele et ki disparexhèt on djoû, eyet l' lomer "Nosse guernî ås waibe-pådjes". F. grenier. >> wårdoe ås grins: plaece la k' on mete les grins po wårder. F. silo. >> wårdoe ås grins: plaece la k' on mete les grins po wårder. F. silo. Disfondowes: waudwè, aurdwè, waurdeu, wârdeu, wârdû, aurdoû. Etimolodjeye: viebe "wårder", [[cawete -oe]], 1999. | wådreye [f.n.] wådreye di påpåds: plaece la k' on wåde les påpåds des femes ki vont bouter ådfoû. Tant k' ås wådreyes di ptits påpåds, veyanmint k' n a pus waire di petsales po payî les wårdeuses et po-z etertini les bastimints, les djonnes manaedjes endè veyèt des vetes et des maweures (F. André et al, rat. pa [[L. Mahin]]). F. crèche, garderie. Etimolodjeye: viebe "wårder", [[cawete -reye]], 2003. | wårdiveus, wårdiveuse [o.f.n. & addj.] k' a todi l' idêye di fé come on-z a todi fwait. Li "Nosse Pere k' est la-hôt" a stî tchanté e latén po rdivni li "Pater Noster", come do tins do vî Bon Diè, surmint po continter sacwants crustins wårdiveus, alez, dandjreus ([[L. Mahin]]). F. conservateur (trice). Etimolodjeye: viebe "wårder", [[cawete -iveus]], 1997. | wårdance [f.n.] 1. estance wice k' on saye di wårder ene sacwè e dandjî. On n' såreut moenner des politike di wårdance des sôres di biesses si on n' les cnoxhe nén ([[L. Mahin]]). F. conservation. 2. droet di wårder les efants après l' divoice. F. garde. Etimolodjeye: viebe "wårder", [[cawete -ance]], 2000. Parintêye * [[Motî:forwårder|forwårder]] Mots d' aplacaedje * [[Motî:wårdurôbe|wårdurôbe]] [[Categoreye:Motî]]